ទស្សនវិទូវិចារណញាណនិយម
និងជាទស្សនវិទូសង្ស័យនិយមជនជាតិបារាំង ដេកាត
បានយកបញ្ញត្តិសង្ស័យធ្វើជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីស្វែងរកសច្ចភាព តថភាព
ឬភាពជាក់ស្ដែង។
តើឥន្ទ្រិយារម្មណ៍ទាំងប្រាំរបស់មនុស្សពិតជាអាចបញ្ជាក់ពី សច្ចភាពបានដែរឬទេ? ឬមួយក៏មនុស្សត្រូវតែសង្ស័យ ត្រូវតែគិត មុនសម្រេចចិត្តថា អ្វីមួយពិតឬមិនពិត?
ចំពោះទស្សនៈរបស់ដេកាត ដែលបានលើកឡើងថា «ខ្ញុំគិត ដូច្នេះខ្ញុំមានអត្ថិភាព» គឺលោកចង់សំដៅដល់សច្ចភាពពិត ដោយផ្ដើមចេញពីការគិត ការវិភាគ ពិចារណា ប្រកបដោយហេតុផល។ សច្ចភាពពិតមិនអាចកំណត់បានដោយគ្រាន់តែការជួបប្រទះ នៃអង្គវិញ្ញាណទាំងប្រាំនោះទេ ព្រោះថា អង្គវិញ្ញាណអាចមានភាពភ័ន្តច្រឡំ ឬក៏អាចនិយាយបានថា វាគ្រាន់តែបង្ហាញពីបាតុភូតចំពោះមុខជាក់ស្ដែង ដោយភ្នែកបានមើលឃើញ ត្រចៀកបានស្ដាប់ឮ ច្រមុះបានទទួលក្លិន កាយបានប៉ះជាមួយបរិស្ថានជុំវិញ អណ្ដាតបានទទួលរសជាតិ។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលមើលឃើញ ប៉ះ ស្ដាប់ រស ឭ នោះវាមិនអាចជាការពិតទាំងស្រុងបាននោះទេ។ ដូច្នេះ អង្គវិញ្ញាណមិនអាចឲ្យយើងកំណត់ថា រាល់អ្វីដែលវាទទួលបានសុទ្ធតែមានលក្ខណៈពិតជាក់ស្ដែងឡើយ។ ហេតុនេះយើងត្រូវតែមានការសង្ស័យ ហើយចាប់ផ្ដើមគិតពិចារណា ប្រើវិចារណញាណ វិភាគឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ទៅលើអ្វីដែលអង្គវិញ្ញាណទាំងប្រាំរបស់យើងទទួលបាន នោះទើបឲ្យយើងទទួលបានសច្ចភាពជាក់ស្ដែង។
ជារួមចំពោះគំនិត និងទស្សនៈរបស់ ដេកាត មិនចង់ឲ្យមនុស្សទាំងអស់ជឿជាក់ទៅលើឥន្ទ្រិយារម្មណ៍ទាំងស្រុង នោះទេ ពោលគឺ មនុស្សត្រូវតែមានការសង្ស័យ ហើយប្រើប្រាស់វិចារណញាណរបស់ខ្លួន ដើម្បីស្វែងរកតថភាពពិតនៃហេតុការណ៍នានា។ បើទោះជាបទពិសោធន៍ឥន្ទ្រិយនាំឱ្យកើតមានពុទ្ធិក៏ដោយ តែវាគ្រាន់តែជាពុទ្ធិដែលនៅមានការសង្ស័យនៅឡើយ។ ដូច្នេះបទពិសោធន៍ឥន្ទ្រិយ៖ «គួរតែស្ថិតនៅក្រោមការផ្ទៀងផ្ទាត់របស់វិចារណញាណ ហើយប្រើវិចារណញាណ ដើម្បីបែងចែកអ្វីដែលពិត និងមិនពិត»៕
ប្រភព៖ http://www.thmeythmey.com
តើឥន្ទ្រិយារម្មណ៍ទាំងប្រាំរបស់មនុស្សពិតជាអាចបញ្ជាក់ពី សច្ចភាពបានដែរឬទេ? ឬមួយក៏មនុស្សត្រូវតែសង្ស័យ ត្រូវតែគិត មុនសម្រេចចិត្តថា អ្វីមួយពិតឬមិនពិត?
ចំពោះទស្សនៈរបស់ដេកាត ដែលបានលើកឡើងថា «ខ្ញុំគិត ដូច្នេះខ្ញុំមានអត្ថិភាព» គឺលោកចង់សំដៅដល់សច្ចភាពពិត ដោយផ្ដើមចេញពីការគិត ការវិភាគ ពិចារណា ប្រកបដោយហេតុផល។ សច្ចភាពពិតមិនអាចកំណត់បានដោយគ្រាន់តែការជួបប្រទះ នៃអង្គវិញ្ញាណទាំងប្រាំនោះទេ ព្រោះថា អង្គវិញ្ញាណអាចមានភាពភ័ន្តច្រឡំ ឬក៏អាចនិយាយបានថា វាគ្រាន់តែបង្ហាញពីបាតុភូតចំពោះមុខជាក់ស្ដែង ដោយភ្នែកបានមើលឃើញ ត្រចៀកបានស្ដាប់ឮ ច្រមុះបានទទួលក្លិន កាយបានប៉ះជាមួយបរិស្ថានជុំវិញ អណ្ដាតបានទទួលរសជាតិ។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលមើលឃើញ ប៉ះ ស្ដាប់ រស ឭ នោះវាមិនអាចជាការពិតទាំងស្រុងបាននោះទេ។ ដូច្នេះ អង្គវិញ្ញាណមិនអាចឲ្យយើងកំណត់ថា រាល់អ្វីដែលវាទទួលបានសុទ្ធតែមានលក្ខណៈពិតជាក់ស្ដែងឡើយ។ ហេតុនេះយើងត្រូវតែមានការសង្ស័យ ហើយចាប់ផ្ដើមគិតពិចារណា ប្រើវិចារណញាណ វិភាគឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ទៅលើអ្វីដែលអង្គវិញ្ញាណទាំងប្រាំរបស់យើងទទួលបាន នោះទើបឲ្យយើងទទួលបានសច្ចភាពជាក់ស្ដែង។
ជារួមចំពោះគំនិត និងទស្សនៈរបស់ ដេកាត មិនចង់ឲ្យមនុស្សទាំងអស់ជឿជាក់ទៅលើឥន្ទ្រិយារម្មណ៍ទាំងស្រុង នោះទេ ពោលគឺ មនុស្សត្រូវតែមានការសង្ស័យ ហើយប្រើប្រាស់វិចារណញាណរបស់ខ្លួន ដើម្បីស្វែងរកតថភាពពិតនៃហេតុការណ៍នានា។ បើទោះជាបទពិសោធន៍ឥន្ទ្រិយនាំឱ្យកើតមានពុទ្ធិក៏ដោយ តែវាគ្រាន់តែជាពុទ្ធិដែលនៅមានការសង្ស័យនៅឡើយ។ ដូច្នេះបទពិសោធន៍ឥន្ទ្រិយ៖ «គួរតែស្ថិតនៅក្រោមការផ្ទៀងផ្ទាត់របស់វិចារណញាណ ហើយប្រើវិចារណញាណ ដើម្បីបែងចែកអ្វីដែលពិត និងមិនពិត»៕
ប្រភព៖ http://www.thmeythmey.com
Comments